तुरीच्या शेंगा भरताना पानगळ आणि पिवळेपणा: कारणे आणि त्वरित उपाययोजना (Tur Crop Management)
प्रकाशन दिनांक: २८ नोव्हेंबर २०२५
तुरीच्या पिकातील समस्या: शेंगा भरण्याच्या टप्प्यावर पानगळ आणि पिवळेपणा
सध्या तुरीच्या पिकात मोठ्या प्रमाणावर फुले लागली असून शेंगा भरण्याच्या अत्यंत महत्त्वाच्या टप्प्याला सुरुवात झाली आहे. याच वेळी अनेक शेतांमध्ये खालची पाने पिवळी पडणे आणि परिणामी मोठ्या प्रमाणात पानगळ (Leaf Drop) होण्याची समस्या दिसून येत आहे. या समस्येमुळे पिकाचे मोठे नुकसान होऊन उत्पादनात घट येण्याची शक्यता असते. ‘व्हाईट गोल्ड ट्रस्ट’ (गजानन जाधो) यांसारख्या कृषी तज्ज्ञांनी या समस्येचे नेमके कारण शोधून त्यावर त्वरित उपाययोजना सुचविल्या आहेत.
तुरीतील पानगळ आणि पिवळेपणा होण्याचे मुख्य कारण
कृषी तज्ज्ञांच्या मते, तुरीमध्ये फुलधारणा झाल्यावर आणि शेंगा भरण्यास सुरुवात झाल्यावर, पिकाला खालील प्रमुख कारणामुळे पोषण द्रव्यांची (Nutrients) तीव्र गरज भासते:
१. नत्राची (Nitrogen) तीव्र कमतरता:
- शेंगा भरण्याच्या प्रक्रियेसाठी पिकाला मोठ्या प्रमाणात नत्राची गरज असते.
- या गरजेपोटी झाड आपल्या खालच्या पानांमध्ये साठवलेले नत्र शेंगांकडे वळवते.
- परिणाम: खालच्या पानांतील नत्राची कमतरता निर्माण झाल्यामुळे ती पाने पिवळी पडतात आणि शेवटी गळून जातात.
२. पाण्याचा ताण आणि इतर पोषण कमतरता: - शेंगा भरण्याच्या टप्प्यावर पिकाला पाण्याचा ताण पडल्यास ही समस्या अधिक वाढते.
- त्याचबरोबर, फॉस्फरस (Phosphorus) आणि पोटॅशची (Potash) कमतरता असल्यासही पानांचा पिवळेपणा वाढून पानगळ होते.
तुरीचे पीक वाचवण्यासाठी कृषी तज्ज्ञांचे त्वरित उपाय
नत्राची कमतरता दूर करण्यासाठी आणि पिकाचे पोषण वाढवण्यासाठी शेतकऱ्यांनी खालील उपाययोजनांचा त्वरित अवलंब करणे आवश्यक आहे:
| उपाययोजना | तपशील |
|—|—|
| नत्र पुरवठा (जमिनीतून) | जर शेतात ही समस्या दिसत असेल, तर एकरी १० ते १५ किलो युरिया जमिनीतून द्यावा. |
| नत्र पुरवठा (फवारणीतून) | फवारणी करताना त्यामध्ये नॅनो युरियाचा वापर करावा. यामुळे पानांतील नत्राची कमतरता त्वरित भरून निघण्यास मदत होते. |
| पाण्याचे व्यवस्थापन | जर पिकाला पाण्याचा ताण पडला असेल, तर पाणी देताना पाण्यासोबत युरिया (वरील प्रमाणात) देणे अधिक प्रभावी ठरते. |
| जिवाणू खताचा वापर | फॉस्फरस आणि पोटॅशची कमतरता टाळण्यासाठी, पाणी देत असाल तर एनपीके बूस्ट या जिवाणू खताचा वापर करण्याची शिफारस आहे. |
शेतकऱ्यांनी शेंगा भरण्याच्या या अत्यंत महत्त्वाच्या अवस्थेत वरील उपाययोजना त्वरित केल्यास, पिकाचे होणारे मोठे नुकसान टळू शकते आणि तुरीच्या उत्पादनात चांगली वाढ होऊ शकते.
तुम्ही तुरीच्या पिकासाठी आवश्यक असलेल्या खत व्यवस्थापनाबद्दल अधिक माहिती मिळवू इच्छिता का?
