Ramchandra Sable Rain Alert ज्येष्ठ कृषी हवामान तज्ञ डॉ. रामचंद्र साबळे यांनी महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी एक महत्त्वाचा इशारा दिला आहे. त्यांच्या ताज्या अंदाजानुसार, २० ते २३ ऑगस्ट २०२५ या चार दिवसांमध्ये राज्यात काही ठिकाणी मुसळधार ते अतिवृष्टी होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र आणि विदर्भ या भागांना जोरदार पावसाचा फटका बसू शकतो. मात्र, २२ ऑगस्टपासून पावसाचा जोर कमी होईल असा दिलासाही त्यांनी दिला आहे.
पावसाचं गणित आणि कमी दाबाचा पट्टा Ramchandra Sable Rain Alert
डॉ. साबळे यांनी हवामानातील बदलांमागील शास्त्रीय कारण स्पष्ट केले आहे. सध्या महाराष्ट्रावर १००० ते १००२ हेक्टोपास्कल (hPa) इतका कमी हवेचा दाब निर्माण झाला आहे. यामुळे अरबी समुद्रावरून बाष्पयुक्त वारे राज्याकडे वेगाने येत आहेत, ज्यामुळे पावसाचे प्रमाण वाढले आहे. बुधवार आणि गुरुवारी ही स्थिती कायम राहील, पण त्यानंतर हवेचा दाब हळूहळू वाढेल. शुक्रवारपासून १००२ ते १००४ हेक्टोपास्कल आणि शनिवारपर्यंत १००४ ते १००८ हेक्टोपास्कलपर्यंत दाब वाढल्याने पावसाची तीव्रता कमी होईल आणि अनेक ठिकाणी हलक्या सरींची शक्यता आहे.
विभागानुसार पावसाचा अंदाज: कुठे जास्त, कुठे कमी?
डॉ. साबळे यांनी प्रत्येक विभागासाठी स्वतंत्र अंदाज दिला आहे:
- कोकण: येथे पावसाचा जोर सर्वाधिक असेल. सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड, ठाणे आणि पालघर जिल्ह्यांत मुसळधार ते अतिवृष्टी होण्याची शक्यता आहे. काही ठिकाणी तब्बल १५० मि.मी. पेक्षा जास्त पाऊस पडू शकतो.
- पश्चिम महाराष्ट्र आणि पुणे: पुणे जिल्ह्यात आज (बुधवारी) जोरदार पावसाची शक्यता आहे. इतर जिल्ह्यांमध्ये, जसे की कोल्हापूर, सातारा, सांगली आणि सोलापूरमध्ये हलका ते मध्यम पाऊस अपेक्षित आहे.
- विदर्भ: पूर्व आणि पश्चिम विदर्भात पावसाचे प्रमाण लक्षणीय असेल. नागपूर, वर्धा, यवतमाळ, चंद्रपूर आणि गडचिरोली येथे आज आणि उद्या २०० मि.मी. पर्यंत पाऊस पडू शकतो, ज्यामुळे पूरसदृश स्थिती निर्माण होऊ शकते.
- उत्तर महाराष्ट्र आणि मराठवाडा: नाशिक, धुळे, नंदुरबार आणि मराठवाड्यातील सर्व जिल्ह्यांत हलका ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस अपेक्षित आहे, ज्यामुळे सध्याच्या पिकांना दिलासा मिळू शकेल.
शेतकऱ्यांसाठी कृषी सल्ला: नुकसानीवर मात कशी कराल?
जोरदार पावसामुळे शेतीचं मोठं नुकसान होण्याची शक्यता आहे. या संकटावर मात करण्यासाठी डॉ. साबळे यांनी काही महत्त्वाचे उपाय सुचवले आहेत:
- पाण्याचा निचरा: शेतात पाणी साचले असेल तर ते तात्काळ बाहेर काढण्याची व्यवस्था करा.
- सडलेली पिके: जी पिके पूर्णपणे सडली आहेत, ती शेताबाहेर काढून टाका.
- रब्बी हंगामाची तयारी: पाण्याचा निचरा झाल्यावर आणि जमीन वाफसा स्थितीमध्ये आल्यावर रब्बी हंगामासाठी पूर्वमशागत सुरू करा. करडई, सूर्यफूल आणि रब्बी ज्वारी यांसारख्या पिकांची पेरणी करण्यासाठी ही जमीन उपयुक्त ठरू शकते.
डॉ. साबळे यांनी या कठीण काळात शेतकऱ्यांनी नियोजनबद्ध काम करण्याचे आवाहन केले आहे. त्यांनी द्राक्ष छाटणी आणि कांदा लागवडीविषयी विचारलेल्या प्रश्नांवर उत्तर देताना सांगितले की, सप्टेंबर-ऑक्टोबरमध्येही अधूनमधून पाऊस अपेक्षित असल्याने त्यानुसारच कामाचं नियोजन करा.
हा हवामान अंदाज शेतकऱ्यांसाठी खूप महत्त्वाचा असून, तो त्यांना आगामी संकटासाठी तयार होण्यास मदत करेल.
