E Shram Card Pension भारतातील असंघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या लाखो कामगारांसाठी वृद्धापकाळातील आर्थिक स्थैर्य ही एक मोठी समस्या आहे. उतारवयात शारीरिक क्षमता कमी झाल्यानंतर दैनंदिन गरजा भागवणे खूप कठीण होते. याच गंभीर समस्येवर तोडगा म्हणून केंद्र सरकारने ई-श्रम कार्ड पेन्शन योजना सुरू केली आहे. ही योजना खास करून रोजंदारीवर काम करणारे मजूर, घरकाम करणारे, रिक्षाचालक, शेतमजूर आणि इतर असंघटित क्षेत्रातील लोकांसाठी तयार केली आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश वृद्ध कामगारांना सन्मानाने जीवन जगता यावे यासाठी दरमहा आर्थिक मदत करणे आहे.
पेन्शन आणि प्रीमियमची सोपी व्यवस्था E Shram Card Pension
या योजनेअंतर्गत, लाभार्थ्यांना वयाची 60 वर्षे पूर्ण झाल्यावर दरमहा ₹3,000 पेन्शन मिळते. ही रक्कम वर्षाला ₹36,000 इतकी होते, जी थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते. या नियमित उत्पन्नामुळे वृद्ध कामगारांना औषधे, जेवण आणि इतर आवश्यक खर्च सहजपणे करता येतात.
या योजनेत सहभागी होण्यासाठी कामगारांना त्यांच्या वयानुसार दरमहा ₹55 ते ₹200 पर्यंत प्रीमियम भरावा लागतो. यातील सर्वात चांगली गोष्ट म्हणजे, कामगार जितकी रक्कम जमा करतो, सरकारही तितकीच रक्कम त्यांच्या खात्यात जमा करते. यामुळे कामगारांना दुहेरी फायदा मिळतो.
पात्रतेचे महत्त्वाचे निकष
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराकडे ई-श्रम कार्ड असणे बंधनकारक आहे. अर्ज करणाऱ्या व्यक्तीचे वय 18 ते 40 वर्षांच्या दरम्यान असावे आणि त्याचे मासिक उत्पन्न ₹15,000 किंवा त्यापेक्षा कमी असावे.
जे कामगार आधीच इतर कोणत्याही सरकारी पेन्शन योजनेचा लाभ घेत आहेत, ते या योजनेसाठी पात्र नाहीत. विशेषतः ज्या कुटुंबांकडे पक्के घर नाही किंवा कायमस्वरूपी नोकरी नाही, त्यांना या योजनेत प्राधान्य दिले जाते.
आवश्यक कागदपत्रे आणि अर्ज करण्याची प्रक्रिया
अर्ज करण्यासाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:
- आधार कार्ड
- ई-श्रम कार्ड
- बँक पासबुक
- पॅन कार्ड
- पासपोर्ट आकाराचा फोटो
- मोबाइल नंबर
- ईमेल आयडी
अर्ज करण्यासाठी, श्रम आणि रोजगार मंत्रालयाच्या अधिकृत वेबसाइटवर जावे आणि ‘मानधनवर नोंदणी करा’ (Register on Maandhan) या पर्यायावर क्लिक करावे. त्यानंतर सेल्फ-रजिस्ट्रेशन निवडून ऑनलाइन फॉर्ममध्ये सर्व माहिती भरावी. प्रीमियमची रक्कम भरून आणि आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करून फॉर्म सबमिट करावा. जे लोक स्वतः ऑनलाइन अर्ज करू शकत नाहीत, ते जवळच्या जन सेवा केंद्रातूनही मदत घेऊ शकतात.
टीप: ही माहिती केवळ सामान्य उद्देशांसाठी आहे. योजनेच्या अटी आणि नियम सरकारी नियमांनुसार वेळोवेळी बदलू शकतात. अचूक आणि नवीनतम माहितीसाठी, कृपया संबंधित सरकारी वेबसाइटला भेट द्या किंवा स्थानिक सरकारी कार्यालयाशी संपर्क साधा.
