Bank Minimum Balance Rules भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) बँक खात्यांमध्ये किमान रक्कम (Minimum Balance) ठेवण्याबाबत नवीन नियम लागू केले आहेत. या नियमांचे पालन करणे सर्व खातेधारकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे, अन्यथा तुमचे खाते बंद होण्याचा धोका आहे. आरबीआयच्या नियमांनुसार, जर एखाद्या खात्यात दोन वर्षांपेक्षा जास्त काळ कोणताही व्यवहार झाला नसेल, तर ते खाते निष्क्रिय मानले जाईल आणि बँक असे खाते बंद करू शकते.
Bank Minimum Balance Rules
नवीन नियमांनुसार, ग्राहकांना त्यांच्या बँक खात्यात ठरलेली किमान रक्कम ठेवणे बंधनकारक आहे. ही रक्कम न ठेवल्यास बँक दंड आकारू शकते आणि तुमच्या खात्यातील सुविधांवर परिणाम होऊ शकतो.
विविध बँकांसाठी वेगवेगळी किमान रक्कम
वेगवेगळ्या बँकांनी किमान रकमेची मर्यादा वेगळी ठरवली आहे. उदाहरणार्थ, आयसीआयसीआय बँकेने बचत खातेधारकांसाठी ही मर्यादा ₹10,000 वरून ₹50,000 पर्यंत वाढवली आहे. हा नियम विशेषतः मेट्रो शहरांमधील आणि मोठ्या शहरांमधील खात्यांना लागू आहे आणि तो 1 ऑगस्ट 2025 पासून प्रभावी झाला आहे.
याउलट, पंजाब नॅशनल बँक, स्टेट बँक ऑफ इंडिया आणि बँक ऑफ बडोदा यांसारख्या सरकारी बँकांमध्ये नियम तुलनेने सोपे आहेत. या बँकांमध्ये ₹1,000 एवढी किमान रक्कम ठेवणे पुरेसे आहे. तसेच, प्रधानमंत्री जनधन योजनेअंतर्गत उघडलेल्या खात्यांमध्ये आणि छोट्या सहकारी व प्रादेशिक ग्रामीण बँकांमध्ये शून्य रक्कम ठेवण्याचा नियम आहे.
किमान रक्कम न ठेवल्यास काय होतो दंड?
आरबीआयच्या नवीन नियमांनुसार, जेव्हा खात्यात किमान रक्कम नसते, तेव्हा खाते ‘नकारात्मक’ होते. ग्राहक पुन्हा पैसे जमा करतो, तेव्हा बँक प्रथम दंडाची रक्कम कापून घेते. उदाहरणार्थ, जर एखाद्याच्या खात्यावर ₹1,000 चा दंड लागला असेल आणि त्याने ₹5,000 जमा केले, तर बँक ₹1,000 कापून फक्त ₹4,000 खात्यात ठेवेल. हा दंड पूर्ण भरेपर्यंत ही प्रक्रिया सुरू राहते, ज्यामुळे ग्राहकांचे मोठे नुकसान होते.
दंडवसुलीची आकडेवारी
सरकारी आकडेवारीनुसार, 2018 पासून पाच वर्षांत बँकांनी किमान रक्कम न ठेवणाऱ्या ग्राहकांकडून सुमारे ₹22,044 कोटी वसूल केले आहेत. याव्यतिरिक्त, एटीएममधून मर्यादेपेक्षा जास्त व्यवहार केल्याबद्दल ₹8,289 कोटी आणि एसएमएस सेवांसाठी ₹6,294 कोटी वसूल करण्यात आले आहेत. हे आकडे दर्शवतात की बँक आपल्या नियमांद्वारे ग्राहकांकडून किती मोठी रक्कम वसूल करतात.
बँकेचा संपर्क आणि सूचना प्रक्रिया
आरबीआयच्या नियमांनुसार, कोणत्याही खात्याला निष्क्रिय करण्याआधी बँकांना ग्राहकांना एसएमएस, पत्र किंवा ईमेलद्वारे पूर्वसूचना देणे बंधनकारक आहे. जर ग्राहक या सूचनेला प्रतिसाद देत नसेल, तर बँकेने खातेधारक किंवा त्याच्या नॉमिनीशी वैयक्तिक संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.
टीप: ही माहिती केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे. बँकिंग नियम वेळोवेळी बदलू शकतात. अचूक आणि अद्ययावत माहितीसाठी, कृपया तुमच्या संबंधित बँकेशी किंवा आरबीआयच्या अधिकृत वेबसाइटशी संपर्क साधा.
