post office scheme भारतीय टपाल खात्याद्वारे (Post Office) चालवली जाणारी किसान विकास पत्र योजना ही कमी जोखीम घेऊन सुरक्षित आणि निश्चित परतावा मिळवू इच्छिणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी एक अत्यंत लोकप्रिय पर्याय आहे. ही योजना केंद्र सरकारची असल्याने, यामध्ये गुंतवलेल्या रकमेला १००% सरकारी हमी मिळते, ज्यामुळे ही गुंतवणूक पूर्णपणे विश्वसनीय ठरते.
गुंतवणूक दुप्पट होण्याची प्रक्रिया Post office scheme
किसान विकास पत्र योजनेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये गुंतवलेली रक्कम एका विशिष्ट कालावधीत दुप्पट होते.
- सध्याचा व्याजदर: सध्या (ऑक्टोबर-डिसेंबर २०२५ तिमाहीसाठी) या योजनेवर ७.५% (वार्षिक चक्रवाढ) दराने व्याज दिले जात आहे.
- मॅच्युरिटी कालावधी: या ७.५% व्याजदरानुसार, या योजनेत गुंतवलेले पैसे ११५ महिने (म्हणजेच ९ वर्षे आणि ७ महिने) या कालावधीत पूर्णपणे दुप्पट होतात.
उदाहरणार्थ:
| गुंतवलेली रक्कम | मॅच्युरिटीवर मिळणारा निधी (११५ महिन्यांनंतर) |
| ₹ १,००,०००/- | ₹ २,००,०००/- |
| ₹ २,००,०००/- | ₹ ४,००,०००/- |
या योजनेतून मिळणारा परतावा निश्चित (Guaranteed Return) असतो, ज्यामुळे बाजारातील चढउतारांचा यावर कोणताही परिणाम होत नाही.
योजनेत गुंतवणूक कशी करावी?
किसान विकास पत्र ही एकरकमी गुंतवणूक (Lump-sum Investment) करण्याची योजना आहे.
- किमान गुंतवणूक: या योजनेत तुम्ही किमान ₹ १,०००/- पासून गुंतवणूक सुरू करू शकता आणि त्यानंतर ₹ १००/- च्या पटीत रक्कम गुंतवू शकता.
- जास्तीत जास्त गुंतवणूक: यामध्ये गुंतवणुकीसाठी कोणतीही कमाल मर्यादा (Maximum Limit) ठेवलेली नाही.
- खाते प्रकार:
- एकल खाते (Single Account): कोणताही सज्ञान भारतीय नागरिक स्वतःच्या नावाने खाते उघडू शकतो.
- संयुक्त खाते (Joint Account): दोन प्रौढ व्यक्ती एकत्र मिळून खाते उघडू शकतात.
- अल्पवयीन खाते (Minor Account): अल्पवयीन व्यक्तीच्या वतीने पालक किंवा कायदेशीर पालक खाते उघडू शकतात.
योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि लाभ
१. सरकारी सुरक्षा: भारत सरकारची योजना असल्याने, यामध्ये गुंतवलेला पैसा पूर्णपणे सुरक्षित असतो.
२. निश्चित परतावा: गुंतवणूक करताना निश्चित केलेला व्याजदर मॅच्युरिटीपर्यंत कायम राहतो.
३. सुलभ खरेदी: किसान विकास पत्र पोस्ट ऑफिसच्या कोणत्याही शाखेतून किंवा अधिकृत राष्ट्रीयकृत बँकांमधून खरेदी करता येते.
४. कर्जासाठी तारण: आवश्यक असल्यास, KVP प्रमाणपत्र कर्ज घेण्यासाठी बँकेत तारण (Collateral) म्हणून देखील वापरले जाऊ शकते.
निष्कर्ष
जर आपण सुरक्षितता आणि निश्चितता याला प्राधान्य देत असाल आणि आपल्या गुंतवणुकीची रक्कम निर्धारित वेळेत दुप्पट व्हावी अशी आपली इच्छा असेल, तर पोस्ट ऑफिसची किसान विकास पत्र योजना एक अतिशय उत्तम आणि विश्वासार्ह सरकारी योजना आहे.